7359D865-78CB-4C42-B829-46AE09588D7F

Yavuz Özcan

2011 yılında kurulan ve bünyesinde birkaç siyasi parti ve hareketin yer aldığı Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) ile PYD arasında Türkiye ile ilişkiler, Suriye Kürtlerinin geleceği nasıl olmalı gibi konulara ilişkin tartışmalar, Şam ile yürütülen müzakerelere ve Suriye dış muhalefetine bakış gibi başlıklara dair sorunlar olduğu biliniyor.

 
PYD ve ENKS arasında uzlaşma sağlanması için çok kez girişimde bulunuldu, ancak bu girişimler yakın zamana kadar başarısız oldu. Son olarak ABD’nin ve kısmen Fransa’nın devreye girmesi ile PYD-ENKS arasında görüşmeler yeniden başladı. Bu görüşmelerden de henüz sonuç yok, ancak taraflar “görüşmelerin devamı konusunda kararlılık” vurgusu ve umutlu olduklarını söylüyorlar.

 
Rojava’da 25 partiyi tek çatı altına toplayan oluşumun kurulmasının en önemli sebeplerinden birinin de PYD-ENKS görüşmeleri olduğu belirtiliyor.

 
Buna göre, ilk aşamada zaten birbirleri ile ilişkisi olan ancak ortak karar mekanizması olmayan yapılar bir araya gelecek. İkinci aşamada, PYD ve ENKS arasındaki müzakereler yeni çatı yapı tarafından oluşturulan 7 kişilik heyet üzerinden yürütülecek.

 

ENKS’nin sadece PYD ile görüşme konusunda ısrarcı olduğunu belirten Kürt siyasetçi İlham Ahmed,görüşmelerden umutlu olduklarını belirti. Amed ‘Birlik Kürdlerin katliama uğramasına izin vermez’diyerek durumun öneminede vurgu yaptı.

20200531_105548
PYD-ENKS görüşmeleri hakkında değerlendirmede bulunan İlhan Amed, Kürdün-Kürdle görüsmesi çok önemli bir asamadadir. Yaklaşık üç haftadır görüşmelere ara verildiğini belirten Amed,’ şimdiye kadar yapılan görüşmelerden henüz siyasi olarak bir anlasma yapılmamıştır. Ancak genel şeylerden bir ortak bir uzlaşıya ilkesel olarak varılmıştır.

Bundan sonranraki adım ikinci aşamadır’diyen Amed ‘ENKS’nin tavri hakinda şimdilik bir şey diyemem, görüşmeler sonucunda her şey açığa .çıkacaktır. Eğer bu görüşmeler başarılı bir sonuca varırsa bu bütün Kürdler için kazanım olacaktır. Ulusal birlik için iyi bir adım olacaktır’.

 

Bu görüşmelere Türkiye nasıl bakıyor soruma ise,’Türkiye’nin tavrı her zaman olduğu gibi düşmancadır. Çavuşoğlu’nun açıklamaları ENKS’ye uyarıdır zaten. Türkiye anlaşmamızı tabii ki istemez.Türkiye’nin tavrı Kürtlerin bölünüp parçalanması üzerine inşa edilmiştir. Çünkü Kürtlerin birliği eskisi gibi Türkiye’nin Kürt katliamı yapmasına izin vermez. Halkımız tüm umudunu Kürtler arasında yapılacak birlik görüşmelerine baglamamalıdır. Zaten önemli olan da Kürt halkının birliğidir.

 

Halkımız birliğe gelmeyenleri de zorlamalıdır’.Güney Kürdistan yönetiminin bu birlik görüşmelerine nasıl baktığı soruma ise,Amed ‘ Guney Kürdistan yönetimi birlik için desteklerini sundu, ki bu çok degerlidir. Umarım bu yönlü çabalarını daha güçlü bir şekilde sürdürürler’ dedi.
Kürtler arasındaki birliği ne sağlayacak?

Rojeva’da 25 parti ve hareket tek çatı altında toplandı. Yapının “Kürtler başta olmak üzere siyasi hareketler arasında birliğini sağlanması yönünde ilk aşama.

Rojeva’da Demokratik Birlik Partisi (PYD) dahil 25 siyasi parti ve hareketi kapsayan bir çatı yapı kuruldu.
Kürt Ulusal Birliği Partileri adı verilen çatı yapının kuruluş amacının Rojava’daki Kürt hareketlerden başlamak üzere siyasi hareketler arasında birliği sağlamak olduğu belirtiliyor.

Çatı yapının kuruluş amaçlarını ve hedeflerini değerlendiren Kürt siyasetçi Salih Müslim, “Kuzey Suriye’deki Kürtlerin dağınık olmasının herkese zarar verdiğini” söyledi.
“Kürtlerin dağınık olmasından Kürt düşmanlarının faydalandığını ve Kürtlerin düşmanları tarafından kullanıldığını” ifade eden Müslim,
oluşuma katılan partilerin ve hareketler arasında yerel Arap ve Süryani siyasi yapılar da bulunuyor. Bu hareketlerin, Suriye’nin kuzeyinde 2014 yılında ilan edilen yönetime katıldıkları ve PYD ile ilişkilerini sürdürdükleri biliniyor dedi.

 

Peki zaten birbirleri ile iyi ilişkileri olan siyasi hareketler neden yeni bir çatı yapı kurma ihtiyacı duydu sorusuna da Rojava’daki Kürt hareketleri arasında uzlaşmanın ekonomik durum ve Suriye’deki yeni siyasi yapıya katılım gibi boyutlarına dikkat çekti.

 

PYD-ENKS gerginliği, Rojava ile Erbil arasındaki ticareti ve ayrıca sınır kapısının açık kalması gibi süreçleri de etkiliyor. Bir süredir sınır kapısı ABD’nin devreye girmesi ile sürekli açık tutuluyor ve canlı hayvan ticareti başta olmak Rojeva ile Kürt Bölgesel Yönetimi arasında ticaret sürüyor.

 

 
Koronavirüs salgını ile birlikte Rojeva’daki ekonomik durumun zorlaştığı ve iki ay önce Kürdistan bölgesine bağlayan geçitler insani yardım dahil bütün geçişlere kapandı. Buda ekonomik durumu oldukça etkiledi.
ENKS ve PYD arasında uzlaşmanın sağlanması halinde Güney Kürdistan ile ilişkilerin asgari düzeyde de olsa rayına girebileceği savunuluyor.