Şam’da Demokratik Suriye Meclisi’ni (DSM) temsil eden Kürd ve rejimi temsil eden Suriyeli yetkililer arasında başlayan müzakerelerin ilk aşaması sona erdi. Rejim temsilcileri ilk toplantıda Kürd tarafına sunmak istediği anlaşma maddelerini izah etti.

 

FC9D42C5-2FCC-4FF6-AA08-77CFF1774D34

 

Yavuz ÖZCAN – Mezopotamya24

Başkent Şam’da Demokratik Suriye Meclisi’ni (DSM) temsil eden Kürd ve rejimi temsil eden Suriyeli yetkililer arasında başlayan müzakerelerin ilk aşamasının sona erdiği, rejimin ilk toplantıda Kürd tarafına sunmak istediği anlaşma maddelerini izah ettiği bildirildi. Tarafların Suriye’nin bundan böyle mevcut yönetim formu ile devam etmesinin imkansız olduğu, ademi merkeziyetçi bir devlet modelinin formunun gerekli olduğu konusunda hemfikir oldukları vurgulanıyor.

IMPNews’in aldığı bilgiye göre Şam’daki ilk toplantıda rejimin taleplerini alan Kürd heyetinin Kamışlo’ya dönerek genişletilmiş bir toplantıda sözkonusu talepleri inceleyeceği ve karşı talepler ile bir sonraki görüşmeye gideceği ifade etti. Kürd heyetinin toplantıda rejimin taleplerini değerlendirmediği ve tavır ifade etmediği, kimi konuların detaylandırılmasını istediği bildirildi. Kürdler bir sonraki toplantıya kendi talepleri ile katılacak ve ardından müzakerelere geçilecek. Bir sonraki toplantının konusu olacak çok sayıda detay gerektiren teknik konuların aydınlatılması için ortak komiteler kurulması kararlaştırıldı. DSM heyeti ziyaretin ardından yaptığı ilk  açıklama, ’merkezi olmayan ve demokratik bir Suriye için yol haritasının oluşturulması amacıyla tüm alanlarda komiteler oluşturulması kararlaştırıldı’ dedi.

Toplantıya katılan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkilinin IMPNews’e ulaştırdığı ve rejimin taleplerini içeren 12 maddeden Kürd yönetiminin federasyon şeklinde muhatap alınacağı anlaşılıyor.

Rejimin sunduğu maddelerin detaylı bentlerinin de olduğu, ancak müzakereler sırasında hepsinin yeniden tashih edilebileceği kaydedildi.

İşte rejimin Şam’da başlayan müzakerelerin ilk toplantısına sunduğu talep ve çözüm planının maddeleri:

“1- Rakka ve Derülzor’un devlete tesliminde sorun çıkarılmayacak.

2- Fırat barajının normal koşullarda elektrik üretmesi için gerekli tüm girişimleri devlet üstlenecek ve ihtiyaç olan her alana bu enerjiden aktarım yapılacak.

3- Temel yer altı servetleri doğrudan Suriye devletinin denetiminde olacak.

Kürd yönetimi bunların çıkarılması ve işletmesini merkezi hükümetle uyum içinde yapacak. Yabancı bir şirketle çalışılacaksa, bu bildirilecek. Keza merkezi hükümette Kürd vekilleri ve bakanları olacak. Suriye’nin ulusal şirketleri bunu yapacak kapasitede ise onlar yapacak. Değil ise verilecek şirketler ortak belirlenecek. Bu özellikle petrol, gaz ve altın için gereklidir. Alınacak paylar anayasanın ticari ve mali aktarım maddelerinde yazılıdır.

4- Devlet kurumlarında ve sınırlarda Suriye bayrağı esas alıncak, başka bir simge kullanılmayacak.

5- Kuzey Cephesi açılırsa Kürd askeri yapılanmalarının bu cepheye katılımı Suriye Ordusu komutasında sağlanacak.

6- Dış güçlerle kurulan ilişkiler aşamalı olarak terk edilecek. İhtiyaç ve gereksinimlerin karşılanmasında devlet bu rolü üstlenecek.

7- Fırat’ın doğusundan batısına devletin denetlediği alanlara her türden zirai ürünün normal koşullardaki mübadelesinin engelleri kaldırılacak.

8- Devlet buğday ve pamuk ürünü üzerine karaborsadan daha yüksek bir fiyatla satın alacak anında ödeme yapılacak. Kürdistan’da ekilen tüm ürünler, Kürd ve Suriyeli yetkililerin belirleyeceği en yüksek fiyat uygulamasıyla rejim tarafından satın alınacak ve ödemeler peşin olarak nakit yapılacaktır.

9- İŞİD tehlikesine karşı tam bir dayanışma içinde mücadeleye devam edilecek.

10- Eskiden olduğu gibi Suriye askerleri esir alınmadan kıtalarına iade edilecek, Suriye yargısından aranmayan hiç bir Kürd militanı tutuklanmayacak, devletin istediği isimler yetkili Kürd askeri kuruluşlarına bildirilecek. Daha önce ve iç savaş sırasında hakkında tutuklama kararı bulunan hic bir Kürd tutuklanmayacak, tutuklanma kararları kaldırılacak. Adi suçlardan arananların listeleri ise Kürd asayişine verilecek.

11- Yeniden yazılacak anayasada Kürd sorununun nasıl bir yer alacağına ilişkin bu diyaloglardan çıkacak kararlar esas alınacak.

12- Kürd askeri yapılanmalarının geleceği üzerine tartışma sürecek.

Demokratik Suriye Meclisi Eşbaşkanları İlham Ahmed ile Riad Darar

Görüşmeler devam edecek

Şam’da iki gün devam eden Kürd ve Suriye heyetlerinin ilk toplantısının sonuçlandığı bildiriliyor. IMPNews’e konuşan bir Suriyeli yetkili; “Şu ana kadar bu toplantıdan herhangi bir anlaşma yok, tek anlaşma konusu toplantıların devam etmesi. Ancak diyalog sürecinin başlangıcını sağlayan bir toplantı oldu. Sonraki toplantı daha kapsamlı olacak ve görüşmelerin devamı için zemin oluşturulacak” dedi.

Görüşmelerin ilk iki aşaması tarafların biri birlerine sunacakları maddelerden oluşuyor. Bir sonraki toplantıda Kürd tarafının da taleplerini sunması ve ardından müzakereye geçilmesi bekleniyor.

IMPNews’in ulaştığı Kürd yetkililer ise, konu hakkında bir değerlendirme yaptıktan sonra basına açıklama yapılacağını belirtti.

Taraflar sonraki toplantının tarihi konusunda bilgi vermek istemedi.