ABD ve İran ilişkileri kaos ve çatışma riskinin arttığı yeni bir döneme girdi. Yeni süreç; iki ülke liderinin karşılıklı olarak birbirlerine karşı sözlü tehditler savrurması ile başlamış oldu.33156244_2492573014101782_7237243846239715328_n.jpg

Mem Burhan KANİQ

ABD ve İran ilişkileri kaos ve çatışma riskinin arttığı yeni bir döneme girdi. Yeni süreç; iki ülke liderinin karşılıklı olarak birbirlerine karşı sözlü tehditler savrurması ile başlamış oldu.

Dün, İran lideri Hasan Ruhani ABD’ye seslenerek, “aslanın kuyruğu ile oynama, pişman olursun” şeklinde mesaj göndermişti. Daha önce de  ABD’yi tehdit ederek, “eğer Trump İran’ın petrol satışını engellerse Hürmüz Boğazını kapatırız ”  demişti.

Bu gün de ABD Başkanı Trump, Twitter’de yayınladığı mesajda İran’ı ve özellikle de Ruhani’yi sert bir şekilde tehdit ederek şöyle demişti: “Hiç bir şekilde ABD’yi tehdit etme, tarihte hiç kimsenin yaşamadığı, hiç kimsenin başına gelmeyen büyük bir felaketi size yaşatırız. Artık ABD tehdit, terör ve ölümle korkutulacak bir ülke değil, kendinize dikkat edin….”

İki lider arasındaki sözlü tehditler bize şunu anlatıyor:

  1. ABD, gittikçe artan bir tempo ile İran’a baskı uyguluyor ve bunun öncülüğünü yapıp müttefik ülkeler arasında diplomatik girişimlerini yoğunlaştırıyor.
  2. ABD’nin bu konuda Rusya ile ön antlaşma yaptığı ihtimali vardır, ya da öyle görünüyor. ABD ve İran arasında yaşanacak sorun ve çatışmalarda Rusya’nın tarafsız kalması-soruna dahil olmaması, buna karşılık Suriye’de de ABD, Rusya’ya karşı yumuşamaya gidebilir. (Bu durumda ABD’nin öncelliği Suriye değil, İran olacaktır.)

  3. Körfez ülkelerinin ABD tarafından sağılması ve bu ülkelere büyük miktarda silah satılması ABD açısında İran ile yapılacak savaşta belirleyici bir pozisyon olacaktır. Savaşın yakın bir zamanda patlama ihtimali var.

  4. Irak’taki gösteri ve protestoların güvenli bir zemine doğru yol almasını sağlamak ve yeni hükümetin bir an önce kurulması için baskı yapmak. ABD, İran sorununu çözmek için daha fazla bir şekilde İrak’ın iç sorunlarıyla uğraşmak istemiyor, bütün dikkatini İran üzerinde yoğunlaştırmak istiyor.

  5. İsrail de, ABD-İran arasında yaşanılan sorunda İran’ın bölgedeki etkinliği ve kendisine yönelik tehditlerini gerekçe göstererek ‘kendini savunma’ adı altında İran’ın Suriye, Irak ve Lübnan’daki kuvvet ve üslerini bombalayabilir.

  6. Ruhani’nin demeci, Trump’ ın twitter mesajından sonra iki ülke arasındaki rekabet ve çelişkiler daha da arttı. ABD ve İran arasında dozu gittikçe arttan rekabet ve sorunlardan dolayı çıkacak ateşin alevleri bölgedeki bazı ülkeleri yakması uzak bir ihtimal değildir.

Soranca’dan çeviri: Rojhat BADİKÎ